ปิด 1 เว็บพนัน ลดเหยื่อได้กี่คน...เซฟเงินได้กี่ล้าน?

ทุกเว็บพนันที่ถูกปิดลง มีคุณค่ามากกว่าตัวเลขของการจับกุม เพราะหมายถึงโอกาสในการปกป้องผู้คน เงินของครอบครัว และลดภาระที่สังคมต้องแบกรับในระยะยาว

เมื่อพูดถึงการ "ปิดเว็บพนัน" หลายคนอาจมองว่าเป็นเพียงตัวเลขของการปราบปราม แต่หากลองแปลงตัวเลขเหล่านั้นให้เห็นภาพ จะพบว่าการปิดเว็บพนันเพียง 1 เว็บ อาจช่วยลดจำนวนเหยื่อ ลดการสูญเสียเงิน และลดต้นทุนทางสังคมได้มากกว่าที่คิด

ก่อนอื่น ต้องเข้าใจว่า คำว่า "1 เว็บ" อาจหมายถึงได้หลายระดับ ทั้ง โดเมนหลักหรือแบรนด์, เครือข่ายเว็บย่อย, และ ประตูทางเข้า (URL) ซึ่งเป็นลิงก์ที่ผู้เล่นใช้เข้าสู่เว็บไซต์พนัน โดยบทวิเคราะห์นี้กำหนดสมมติฐานเพื่อให้คำนวณได้ง่ายว่า 1 โดเมนมี 15 เว็บย่อย และ 1 เว็บมี 10 URL โดยสมมติให้ทุกเว็บมีจำนวนผู้เล่นใกล้เคียงกัน

จากฐานข้อมูลผู้เล่นพนันออนไลน์ของศูนย์ศึกษาปัญหาการพนัน ปี 2566 ซึ่งมีผู้เล่นประมาณ 5.666 ล้านคน และมีวงเงินหมุนเวียน 154,819 ล้านบาท เมื่อนำมาเปรียบเทียบกับจำนวน URL พนันออนไลน์ที่กระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคมปิดได้ในปีงบประมาณ 2567 จำนวน 62,213 URL จะได้ค่าเฉลี่ยประมาณ 91 ผู้เล่นต่อ 1 URL และมีเงินหมุนเวียนเฉลี่ย 2.49 ล้านบาทต่อ URL ต่อปี เพื่อให้เห็นภาพชัดเจน บทวิเคราะห์จึงปัดเป็นตัวเลขประมาณว่า 1 URL มีผู้เล่น 100 คน ใช้เงินพนันเฉลี่ยคนละ 25,000 บาทต่อปี หรือมีเงินหมุนเวียนประมาณ 2.5 ล้านบาทต่อปี ดังนั้น 1 เว็บที่มี 10 URL จะมีผู้เล่นประมาณ 1,000 คน และมีเงินหมุนเวียนประมาณ 25 ล้านบาทต่อปี

ข้อมูลจากสำนักงานตำรวจแห่งชาติระบุว่า ช่วงต้นเดือนมิถุนายนที่ผ่านมา สามารถปิดเว็บพนันได้แล้ว 717,425 URL และยังเหลือ 309 เว็บไซต์ ที่ต้องติดตามปราบปรามต่อ หากประมาณการตามสมมติฐานดังกล่าว จะเท่ากับว่ามีเว็บพนันทั้งหมดราว 5,000 เว็บไซต์ ปิดไปแล้วประมาณ 4,700 เว็บ เหลืออีกประมาณ 46,350 URL ที่ยังต้องดำเนินการ ทั้งนี้ การวิเคราะห์ไม่ได้รวมกรณีที่เว็บถูกปิดแล้วกลับมาเปิดใหม่

อย่างไรก็ตาม การปิดเว็บพนันไม่ได้หมายความว่าผู้เล่นทุกคนจะเลิกเล่นทันที เพราะจากสถิติที่ใช้ในบทวิเคราะห์ พบว่า เมื่อเว็บพนัน 1 เว็บถูกปิด จะมีผู้เล่นเพียง 10% ที่หยุดเล่น ขณะที่อีก 90% จะย้ายไปหาเว็บอื่น นั่นหมายความว่า การปิดเว็บพนัน 1 เว็บ สามารถลดเหยื่อได้ประมาณ 100 คน และช่วยลดเงินที่อาจถูกใช้เล่นพนันได้ประมาณ 2.5 ล้านบาทต่อปี

หากนำหลักการเดียวกันไปประเมินผลการปฏิบัติงานที่ผ่านมา จะพบว่า การปิดเว็บพนันของสำนักงานตำรวจแห่งชาติสามารถลดเหยื่อพนันได้แล้วประมาณ 700,000 คน และช่วยลดเงินหมุนเวียนในระบบพนันได้ราว 17,500 ล้านบาท แต่ถึงอย่างนั้น ยังมีผู้เล่นอีกกว่า 4.9 ล้านคน ที่ยังคงแสวงหาช่องทางเล่นพนันผ่านเว็บไซต์อื่น

อีกประเด็นที่น่ากังวลคือ ในกลุ่มผู้ที่ยังไม่หยุดเล่น มีประมาณ 20% ที่เข้าข่าย "ติดพนัน" หรือเฉลี่ย 2 คนต่อ 1 URL คิดเป็นประมาณ 1.4 ล้านคน จากจำนวน URL ทั้งหมด บทวิเคราะห์อ้างตัวเลขประมาณการของ ศูนย์วิจัย NORC (National Opinion Research Center) ของสหรัฐอเมริกา ที่ประเมินว่า ผู้ติดพนัน 1 คน ก่อให้เกิด ต้นทุนทางสังคมประมาณ 330,000 บาทต่อปี ไม่ว่าจะเป็นผลกระทบจากอาชญากรรม การตกงาน การสูญเสียผลิตภาพ การเจ็บป่วยทางร่างกายและจิตใจ รวมถึงภาระที่ตกกับครอบครัวและสังคม

เมื่อคำนวณตามสมมติฐานนี้ เว็บพนัน 1 เว็บ ซึ่งมี 10 URL จะมีผู้ติดพนันประมาณ 20 คน และสร้างต้นทุนทางสังคมรวมไม่น้อยกว่า 6.6 ล้านบาทต่อปี นี่คือมูลค่าความเสียหายที่สังคมต้องแบกรับจากการสูญเสียคนให้กับปัญหาการพนันออนไลน์

ดังนั้น หากสรุปเป็นตัวเลขง่าย ๆ การปิดเว็บพนัน 1 เว็บ อย่างน้อยสามารถสร้างผลลัพธ์ได้ 3 ด้าน คือ ลดเหยื่อพนันประมาณ 100 คน ช่วยลดเงินหมุนเวียนในระบบพนันได้ประมาณ 2.5 ล้านบาทต่อปี และช่วยลดต้นทุนทางสังคมจากผู้ติดพนันได้ไม่น้อยกว่า 6.6 ล้านบาทต่อปี แม้จะไม่สามารถยุติปัญหาการพนันได้ทั้งหมด แต่ก็สะท้อนให้เห็นว่า ทุกเว็บพนันที่ถูกปิดลง มีคุณค่ามากกว่าตัวเลขของการจับกุม เพราะหมายถึงโอกาสในการปกป้องผู้คน เงินของครอบครัว และลดภาระที่สังคมต้องแบกรับในระยะยาว

* ข้อมูลสถิติจาก CHAT GPT

** การวิเคราะห์นี้เลือกใช้ การคิดบนฐานของ “ค่าเฉลี่ยต่อ URL”” ซึ่งเป็นการคิดที่ได้ค่าตัวเลขต่ำสุด จึงมีแนวโน้มจะได้ผลการวิเคราะห์ที่ต่ำกว่าความเป็นจริง

*** ในขณะที่หากเลือกใช้ “ค่าเฉลี่ยต่อเว็บจากคดีใหญ่” ก็จะได้ได้ค่าตัวเลขที่สูง และได้ผลการวิเคราะห์ที่มีแนวโน้มสูงเกินกว่าความเป็นจริง

#มูลนิธิรณรงค์หยุดพนัน